Җәлил – татар халкының исемен бөтен дөньяга яңгыраткан шагыйрь. Шуңа күрә Муса Җәлилнең дөнья әдәбиятында, музыка, сәнгатьтә тоткан урыны чиксез зур. Аны татар халкы гына түгел, бөтен дөнья халкы зурлый.
1960 нче ел
Илдә беренче буларак, туган авылы Мостафада музеена нигез салына.
1964 нче ел
Шәһәр тибындагы Җәлил бистәсендә М.Җәлил музее нигезләнә (1992 елдан – Хезмәт Даны музее).
1966 нче ел
Казанда Җәлилгә һәйкәл куела (сынчы – В.Е.Цигаль, архитектор – Л.Г.Голубовский).
1968 нче ел
Татарстан комсомолының Муса Җәлил исемендәге премиясе булдырыла (1997 елдан – Муса Җәлил исемендәге Республика бүләге). Беренче лауреатлар – шагыйрь Илдар Юзеев һәм сынчы Васил Маликов.
1968 нче ел
Ике кинофильм төшерелә: «Кызыл ромашка» («Красная ромашка», режиссер – Лотар Беллаг (ГДР) һәм «Моабит дәфтәре» («Моабитская тетрадь», режиссер – Леонид Квинихидзе).
1970 нче ел
Минзәлә педагогика училищесында мемориаль музее ачыла.
1983 нче ел
Казанда музей-фатиры ачыла. Балтач районының Карадуган авылында да М.Җәлил музее ачыла.
2020 нче ел
Татар шагыйре, Советлар Союзы Герое Муса Җәлил исемен йөрткән очкыч «Казан» халыкара аэропортына очып килә.
2023 нче ел
Санкт-Петербургның Калинин районындагы 146 нчы мәктәбенә Муса Җәлил исеме бирелә.
2024 нче ел
Кормашчы-җәлилчеләр турында «Кара урман» («Черный лес», режиссер – Радик Кудояров) фильмы төшерелә.
2025 нче ел
Биектау районындагы Ташлы Кавал авыл җирлегендә «Моабит дәфтәре» скульптура-композициясе ачыла (композиция шушы авылда туып-үскән эшмәкәр, иганәче Рифат Исламов һәм аның абыйсы – эретеп ябыштыру остасы Ринат Гыйбадуллин тарафыннан булдырылган).
Илдә беренче буларак, туган авылы Мостафада музеена нигез салына.
1964 нче ел
Шәһәр тибындагы Җәлил бистәсендә М.Җәлил музее нигезләнә (1992 елдан – Хезмәт Даны музее).
1966 нче ел
Казанда Җәлилгә һәйкәл куела (сынчы – В.Е.Цигаль, архитектор – Л.Г.Голубовский).
1968 нче ел
Татарстан комсомолының Муса Җәлил исемендәге премиясе булдырыла (1997 елдан – Муса Җәлил исемендәге Республика бүләге). Беренче лауреатлар – шагыйрь Илдар Юзеев һәм сынчы Васил Маликов.
1968 нче ел
Ике кинофильм төшерелә: «Кызыл ромашка» («Красная ромашка», режиссер – Лотар Беллаг (ГДР) һәм «Моабит дәфтәре» («Моабитская тетрадь», режиссер – Леонид Квинихидзе).
1970 нче ел
Минзәлә педагогика училищесында мемориаль музее ачыла.
1983 нче ел
Казанда музей-фатиры ачыла. Балтач районының Карадуган авылында да М.Җәлил музее ачыла.
2020 нче ел
Татар шагыйре, Советлар Союзы Герое Муса Җәлил исемен йөрткән очкыч «Казан» халыкара аэропортына очып килә.
2023 нче ел
Санкт-Петербургның Калинин районындагы 146 нчы мәктәбенә Муса Җәлил исеме бирелә.
2024 нче ел
Кормашчы-җәлилчеләр турында «Кара урман» («Черный лес», режиссер – Радик Кудояров) фильмы төшерелә.
2025 нче ел
Биектау районындагы Ташлы Кавал авыл җирлегендә «Моабит дәфтәре» скульптура-композициясе ачыла (композиция шушы авылда туып-үскән эшмәкәр, иганәче Рифат Исламов һәм аның абыйсы – эретеп ябыштыру остасы Ринат Гыйбадуллин тарафыннан булдырылган).
Җәлил астероидының орбитасы һәм Кояш системасында урнашуы.
Муса Җәлил исемен йөрткән кече планета бар. 3092 нче әлеге планета – «Җәлил» астероиды – Кырымдагы астрофизик обсерваториядә астроном Т.Смирнова тарафыннан 1972 нче елның 17 нче маенда ачыла. Аның Кояштан ераклыгы – 2,4 – 2,8 астрономик берәмлек. Кояш тирәли 4,1 ел эчендә әйләнеп чыга. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 KE» саналган.
Йолдызлы уен: "Җәлил исемен мәңгеләштереп"
Әлеге виртуаль уен ярдәмендә белемнәрегезне тикшерергә мөмкин. Командалар арасында ярыш та оештырып була. Кагыйдәләре гади: катнашучы һәр бүлектән ("иҗат", "һәйкәлләр" һ.б.) берәр санны сайлый, анда яшерелгән сорауга дөрес җавап бирсә, шуның хәтле балл санала.
Уенны йөкләү өчен түбәндәге төймәгә басыгыз.
Безнең сайт белән кулланганыгыз өчен чиксез рәхмәтебезне белдерәбез вә безнең материаллар сезгә файдалы булды дип өметләнеп калабыз!
